Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware

[koosjong]

Om weer wat leven te brengen in dit forum, ga ik mijn bevindingen beschrijven met het opnieuw beginnen met digitaal modelspoor.
Dit lijkt me name interessant voor echte digitale beginners.
Voor de meeste doorgewinterde deelnemers aan dit forum wellicht niet veel nieuws, maar toch?!?
Het is niet bedoeld als een reclame campagne voor YaMoRC, maar juist voor het delen van de ervaringen met deze nieuwe speler op de digitale markt.
Het is mijn keuze omdat ik in mijn vorig digitaal leven hardware van Digikeijs in gebruik had en ik die ervaringen wil reproduceren.
Daar gaan we dan!

Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware

Inleiding

In het draadje “Hoe en wanneer maak ik mijn kleinzoon een modelspoor liefhebber?!?” ben ik uitgebreid ingegaan op de analoge automatisering met een klassieke Fleischmann H0 startset. Deze automatisering is al zo oud als ikzelf, maar ik vond het nog steeds leuk om het te herontdekken. Nu ik dat nu wel gezien heb, ga ik me weer richten op de hedendaagse digitale automatisering.
Omdat ik mijn vorige digitale baan helaas ben kwijtgeraakt, moet ik opnieuw starten met het verwerven van de benodigde hardware. Zowel qua digitale besturing, als gedigitaliseerde treinen. Voor de H0 rails maak ik uiteraard gebruik van de reeds aangeschafte Fleischmann Profigleis, inclusief met klassieke spoeltjes gestuurde wissels. In eerste instantie kies ik nog voor Koploper als besturingssoftware. Verder heb inmiddels 4 digitale treinen gekocht, ruim voldoende om mee te beginnen.
Mijn bijdrage aan dit draadje is eigenlijk (ook) bedoeld voor digitale beginners, waarvoor ik een door mij gekozen richting wil beschrijven. Ik ga niet diep in op alternatieve hardware. Daarbij komt dat ik zelf geen elektrotechnische achtergrond heb, maar alweer heel lang geleden ‘slechts’ werktuigbouwkunde heb gestudeerd.

Wat heb je nodig om te beginnen met digitaal spoor

Om te beginnen heb je een digitale centrale en digitale treinen nodig. Daarnaast een tool om de treinen digitaal te besturen. Eigenlijk is dat iets meer dan analoog met een trafo besturen. Je kan digitaal wel meerdere treinen onafhankelijk van elkaar rondjes laten rijden. Wil je echt automatiseren dan wordt het een stuk ingewikkelder en kostbaarder met bezetmelders en schakeldecoders én met besturingssoftware geïnstalleerd op een PC of laptop.

Hardware voor de digitale besturing

Toen ik in 2019 begon met digitaliseren van mijn baan heb ik alle hardware verworven van de NL firma Digikeijs. Uiteindelijk was dat een compleet pakket, waarmee ik een zeer uitgebreide baan bestuurde. Helaas is Digikeijs failliet gegaan en geruisloos van het digitale toneel verdwenen. Dat was jammer omdat deze hardware een redelijk goedkoper alternatief was voor de ‘grotere’ merken als Roco en Märklin. Daarnaast was de kwaliteit zeker niet minder.
Maar niet langer getreurd! De ex-hoofdontwikkelaar van Digikeijs (Karst Drenth) was al een tijdje voor zichzelf begonnen onder de naam YaMoRC (Yet another Model Railroad Company). Hij vertelde mij dat hij tevens in het bezit van oorspronkelijke licenties, van o.a. de Digikeijs DR5000 centrale. Inmiddels is er een hele serie van YaMoRC componenten verschenen, voortbouwend op ‘zijn’ Digikeijs originelen. De technologie is verbeterd met de jaren en nieuwe ontwikkelingen zijn aanwezig.
Ik ga ze stap voor stap toepassen op H0 twee-spoor DCC digitaal bedrijf. Daarbij ga ik uit van mijn oorspronkelijke aanpak met de Digikeijs apparatuur.

De digitale centrale

In mijn vorig digitaal leven ben ik begonnen met de Digikeijs ‘DR5000 DigiCentral’. Een verbeterde versie van YaMoRC wordt nu aangeboden onder de naam ‘YD7010 Command Station’. De gelijkenis met de DR5000 is niet te ontkennen.



Voor huidige bezitters van de DR5000 centrale is er de optie om deze te upgraden naar de verbeterde versie. Hiertoe is de ombouwset YD9401 beschikbaar. Een unit wordt daarbij vervangen binnen de behuizing. Dit is zelf te doen. Daarna verandert de naam in YD7001, middels een nieuwe sticker op de behuizing.



Kant en klaar hiermee omgebouwde DR5000 centrales waren ook te koop onder de naam YD7001-E.
Daarnaast ontwikkelde Karst een de helft kleinere en iets goedkopere versie onder de naam YD7100. Door problemen met de Chinese leveranties van onderdelen is de productie voorlopig gestopt. Bovendien bleek de vraag ernaar gering, omdat de YD7010 meer mogelijkheden biedt. De yamorc.de site geeft alle details, incl. 4 dealers in NL. Ik besteed aan al die typenummers wat aandacht, omdat ik er zeer in verwarring gebracht was. We gaan ons nu wel concentreren op de YD7010.
Ik heb de centrale met de 18V voeding gekocht bij een officiële YaMoRC dealer (ModelbouwLed in Bunschoten), die standaard 5% korting geeft. Uit voorraad werd direct geleverd:



De centrale (+ voeding) wordt geleverd met een wel erg kort USB 2.0 > USB A kabeltje. Voor het manual en de installatie software moet je naar de yamorc.de site. Op de productpagina van de YD7010 worden de links gegeven in de ‘service’ sectie.
Bij het installeren van de soft- & firmware wordt gelijk de software van alle YaMoRC componenten gedownload, als je dat niet tegenhoudt.
Op je bureaublad verschijnt een icoon en dat is een link naar het Configuratie Centrum met alle componenten.



Voor het configureren van de centrale, wordt eerst de USB 2.0 naar USB A kabel aangesloten op de PC of laptop. Indien niet aangesloten zal een demo versie vertoond worden op het scherm.
Een met de DR5000 software vergelijkbaar scherm van de YD7010 app wordt gegenereerd:



Met het klikken op de ‘toetsen’ komen de menu’s naar voren.



In principe kun je nu de rails aansluiten op de ‘Track Output’ en een digitale trein laten rijden. Na het invoeren van loc-adres ervan. Met het menu rechts (rijregelaar eigenschappen) is besturing mogelijk.
Op dit moment kunnen we dus al ‘rondjes rijden’ met 1 of meer digitale lok’s.
Natuurlijk is het besturen met een muis vanaf de PC niet aantrekkelijk en zijn er tal van opties voorhanden om dat te doen met tools, die je in je hand kunt houden, zogenaamde ‘Throttles’.  Ikzelf heb even geworsteld met de ‘Roco/Fleischmann Z21 WLANmaus’, maar ben snel afgehaakt wegens de moeizame manier van programmeren ervan.
Al snel kwam ik uit op de ‘Roco/Fleischmann Z21 app’ voor mobile en tablet. Deze app is zeer uitgebreid, maar je kan het gebruik beperken tot een identiek scherm als het ‘rijregelaar eigenschappen’ menu van de YD7010.



De Z21 app is relatief eenvoudig aan de YD7010 te koppelen via Wifi. Je PC of laptop moet wel Wifi hebben. De YouTube filmpjes die deze procedure voor de DR5000 koppeling met de Z21 app vertonen, zijn overdraagbaar naar de YD7010. Bijvoorbeeld:



Nu blijkt dat de Z21 app niet meer gratis te gebruiken is voor meer dan 1 (!) trein. Roco vraagt een éénmalige bijdrage van € 20,99 aan gebruikers van andere centrales, dan die van Roco (dé Z21 of z21 centrales). Dat is eigenlijk een relatief klein bedrag voor een éénmalige bijdrage voor een door Roco ontwikkelde en onderhouden app . Betaling gebeurt met Google Play, als je een Google account hebt. Die Google account zorgt er dan ook weer voor dat de Z21 app op alle apparaten werkt, waar je Google account actief is. Ik had de app op 2 mobiles en een tablet geladen en op alle 3 gaf de app aan dat de licentie ok was. Dit is wel te gek!
Overigens heeft bij gebruik van de app op een mobile, deze mobile geen internet verbinding, daar deze gekoppeld is aan de wifi van de YD7010. Dus afrekenen met Google Play moet je doen als de app niet verbonden is.

Is that all there is?

Je kunt dus nu met Z21 Apps op meerdere mobiele apparaten een aantal treinen besturen, met meerdere personen aan de knoppen. Dat is wel het meerdere wat digitaal biedt t.o.v. analoge besturing met een trafo. Natuurlijk is dit wel ongecontroleerd, met kans op botsingen. In de analoge wereld werk je dan met relais, voor het stroomloos maken van baanvakken. Dit wordt aangestuurd door de treinen zelf, door middel van schakel kontakten tussen trein en rails.
In mijn digitale begintijd heb ik deze analoge beveiliging toegepast, terwijl de treinen digitaal alleen op snelheid werden aangestuurd, maar via magneet/reed kontakten de wissels en relais bediend werden.
Om digitale baanvakken te beveiligen, wil je weten of er treinen aanwezig zijn en wil je voorkomen dat ze elkaar raken. Dus moet er detectie mogelijk zijn in onderling geïsoleerde baanvakken (of sectoren). Verder moet het schakelen van wissels automatisch aangestuurd worden, op basis van de detectie resultaten, oftewel de bezetmeldingen. Dit alles moet gecoördineerd worden door besturingssoftware.

En zo zijn we aangeland in de echte digitale besturingswereld.

Zeer voorlopige beoordeling van de YD7010 centrale

Mijn eerste indruk van de YD7010 centrale is dat deze, tot nu toe, naar wens functioneert voor hetgeen ik hem tot nu toe gebruikt heb. Functioneert identiek aan mijn vorige DR5000 centrale. De menu’s in de App zijn wat gewijzigd en wellicht ook ‘veel onder de kap’. De installatie ging soepel en ook de koppeling met de Z21 App.

Wat was er nodig aan hardware en software in mijn Digikeijs periode

In het volgende principeschema heb ik aangegeven hoe mijn digitale baan qua hardware en software was opgebouwd. Hierbij is het aantal Digikeijs componenten, per soort, beperkt weergegeven. Hierna wil ik bespreken hoe deze Digikeijs componenten (stap voor stap) door YaMoRC componenten vervangen kunnen worden.



Dit schema bevat 2 types functie decoders (DR4018 & DK50018) en 2 types terugmelding modules (DR4088LN & DR4088CS) . Daarnaast is ook een booster gegeven (DR5033), voor de volledigheid.
Digikeijs had met de DR4018 een relatief goedkope functiedecoder om wissels en seinen te bedienen. Deze had echter wel het probleem, dat het programmeren ervan niet eenvoudig was, door benodigde kennis van de Control Variabelen (CV’s). Standaard waren de CV’s voor eenvoudige wissels voorgeprogrammeerd. Voor gebruik voor o.a. diverse soorten seinen was enige extra kennis en ervaring nodig. Digikeijs ontwikkelde daarom een nieuwe decoder DK50018. Deze was met een App op je mobiel, via Bluetooth een stuk eenvoudiger te programmeren. Dit was een hele verbetering, echter is nu niet meer ondersteund door Digikeijs.
YaMoRC heeft voor het programmeren van haar YD8008 en YD8116 schakeldecoders een heel andere programmeer oplossing gekozen (YD9100), waar ik later op terug kom.
Bij de terugmeld modules is het gebruikelijk onderscheid te maken tussen Loconet en S88-N modules. Mijn (aanbevolen) keuze was uit te gaan van één Loconet (DR4088LN) module vanuit de centrale en dan verder te gaan met één of meerdere S88-N (DR4088CS) modules. Loconet wordt dan toegepast over alle aangesloten modules.
YaMoRC heeft in principe vergelijkbare modules (YD6016LN & YD6016ES).
Boosters bespreek ik (voorlopig) niet.

De YaMoRC schakel decoders en bezetmelding modules

Inmiddels heb ik bij weer een andere officiële dealer (DTS in Ermelo) een bestelling gedaan voor de volgende YaMoRC componenten en verwacht deze binnenkort
   YD6016LN-CS - Bezetmelding module LocoNet, Stroomdetectie (CS)
   YD8116 Switch - Schakel decoder voor seinen
   YD9100 - USB Configuratie module voor YD8116
Hierna ga ik nog bestellen:
   YD8008 Solenoid - Schakeldecoder voor (spoelen) wissel

Waarom weer een andere dealer? DTS (Domburg Train Support) gaf tijdelijk 10% korting, ter gelegenheid van de introductie van hun nieuwe website. Zo doe je ervaring op met de diverse dealers.
Waar je bij de Digikeijs schakeldecoders zowel seinen als wissels kon schakelen, is dat bij YaMoRC losgelaten en zijn er separate modules voor seinen (continue stromen) en wissel spoelen (pulsen). Op zich niet onlogisch. Ik heb  best een aantal spoelen laten doorbranden, door ze (foutief) als sein geprogrammeerd aan te sluiten.
Wat verder opvalt bij de YD8008 en YD8116, dat in vergelijking met de DR4018, de groene aansluitklemmen aan beide zijden van de behuizing zijn verdeeld. Neem aan dat de schroefjes nu iets groter zijn uitgevallen. Dat was altijd een gepriegel. Verder is er een stekker ingang voor verbinding (middels een kleine brug, zoals hierboven afgebeeld) met de configuratiemodule YD9100 aangebracht. Deze module heeft weer een USB 2.0 ingang voor verbinding met de PC of laptop.
De YD6016 lijkt optisch meer vergelijkbaar met de DR4088LN.  Maar heeft ook een stekkeringang. O.a. bedoeld om verbinding te maken met een S88-N module, middels een brug. Dit is een optie in plaats van een netwerkkabel. De verbinding met de centrale blijft met een Loconet kabel, oftewel een soort telefoonkabeltje. Er is ook een USB 2.0 ingang voor verbinding met de PC of laptop.

Hoe gaan we de componenten testen?

In principe kunnen we de componenten testen door verbinding te maken met de centrale. Besturingssoftware zoals Koploper is nog niet nodig. De schakel decoders zou je al kunnen testen met losse wissels en seinen. Voor de bezetmelding is een eenvoudige baan, verdeeld in sectoren, wel zo leuk om voor de test te gebruiken.
Omdat we 2 schakeldecoders hebben gekocht, testen we die apart voor 2 wissels (W) en 4 seinen (S). De terugmeldingsmodule bedient 3 baanvakken met elk 2 sectoren, dus 6 totaal (B). Er zijn 5 niet gedetecteerde secties (X), gevoed vanuit de centrale. De andere pool Y ook. Even nog geen ‘diodeschakeling’ om de X-secties op een zelfde voltage te brengen als de gedetecteerde B-secties. Wel meten wat dit verschil is, om de noodzaak vast te stellen.
De testbaan ziet er dan als volgt uit:



Wat opvalt is dat elke sector, waar een bezetmelding is, minimaal bestaat uit 2 fysieke rails. Dit komt omdat het aanbrengen van aansluitklemmen eigenlijk alleen kan op de railkoppelingen, bij de Fleischmann Profigleis. Bij de oude Fleischmann Modellgleis kon je tussen elke biels aansluiten.



Er zijn ook gebogen railstukken van het type 6120, met onder gaatjes naar de rails toe, waar kabeltjes aan gesoldeerd (kunnen) worden. Door de lengte van deze rail is dit niet overal op de baan toepasbaar.



Nu kunnen we dus met een digitale trein op de baan de bezetmeldingen testen.  Als aanvulling kan deze simpele baan ook in Koploper worden gemodelleerd en kunnen we echt proberen geautomatiseerd te rijden met meerdere treinen!

Wat wil ik uiteindelijk opbouwen qua digitale baan

In een vorig leven heb ik met de digitale wereld kennis gemaakt door een Koploper cursus te volgen bij de HCCm, gegeven door Chris Burger. Hierbij werd als zijn oefenobject de zogenaamde Aelderbaan gepresenteerd. Ik ga deze baan weer creëren en heb al een ontwerp met AnyRail gemaakt, dat op mijn (inmiddels bekende) tafel zou moeten passen. Hier alvast een preview.


Er zijn in ieder geval genoeg passend gemaakte rails en voldoende seinen, voor op deze tafel:



Deze opstelling lijkt redelijk eenvoudig qua opzet, maar we moeten ons wel realiseren dat hier veel bekabeling voor nodig is. Dan is te denken aan:

   14 voor bezetmeldingen in sectoren (B) binnen 7 baanvakken (of ‘blokken’)
   9  voor niet gedetecteerde baandelen en wisselstraten (X)
   2 voor de stroomtoevoer naar de buitenrails (Y)
   7 x 3 voor de wissel aandrijvingen (W)
   7 x 3 voor de seinen (W)
   En niet te vergeten heleboel isolatoren en aansluitpunten

Om een indruk te geven hoe deze bekabeling dan kan worden aangebracht geef ik hierbij een schema van de Aelderbaan die ik enige jaren geleden heb gebouwd met Digikeijs componenten.



Deze baan was gebouwd op een plank van 115 x 230 cm en werd rond een bestaande andere baan passend gemaakt. Daarom lijkt de vorm wat anders dan de Aelderbaan hiervoor.
Het is nu wel duidelijk dat de uitspraak dat digitaal niet meer nodig heeft dan twee aansluitdraadjes niet bepaald klopt als je echt wilt automatiseren en beveiligen.
Voorlopig ga ik de baan besturen met Koploper software op een laptop. De functionaliteit ervan is goed genoeg en gratis. Wellicht ga ik me in de toekomst nog eens verdiepen in de hedendaagse opties, zoals iTrain. Op zich weer een volgende uitdaging, als pensionado!

Digitaal rollend materieel

Voor de besturing hardware raad ik het af om 2e hands te kopen. Dit mede gelet op de steeds door gaande ontwikkelingen hierin. Voor digitaal rollend materieel is het eigenlijk meer een keuze om hoeveel geld je wilt uitgeven. Nieuw digitaal kost al gauw honderden euro’s. Verder zijn decoders te verkrijgen van simpel tot zeer uitgebreid met geluid. Dat is voor mij niet (meer) nodig en struin de 2e hands markt af om zo rond de € 100,- te slagen. Wil je wat meer 2e hands uitgeven, dan zijn er zeker betrouwbare webshops voorhanden (zoals modeltreinwinkel.nl) en is er altijd het aanbod op beurzen, zoals Houten.
Recentelijk oriënteer ik me op Marktplaats en de veilingsite Catawiki. Hierbij is het natuurlijk oppassen om teveel te betalen, respectievelijk om teveel te bieden. Laat je niet meeslepen in het biedproces! Verder lopen de verzendkosten op als je bij Catawiki in het buitenland koop. Soms vallen de prijzen ook heel erg mee.
Recentelijk heb ik de volgende 4 digitale lok’s op de kop getikt:

1.   Roco V200 digitaal > Marktplaats: € 100,- plus € 11,35 kosten



2.   Fleischmann BR24 digitaal > Catawiki: € 97,- plus € 20,23 kosten



3.   Fleischmann BR212 digitaal > Catawiki: € 55,- plus € 7,95 kosten,



4.   Roco NS 2426 digitaal > Marktplaats: € 100,- plus € 12,35 kosten



De kosten voor de 3e lok vielen mee, daar ik deze kon afhalen in Almere.
Nog te vermelden valt dat ik een goede ervaring had met het extra betalen van € 5,- voor ‘Kopers bescherming’ van het ‘Online Payment Platform’ van Marktplaats. Ik had een lok besteld, maar kreeg deze niet aan de praat, zowel digitaal, als analoog. Uiteindelijk heb ik mijn € 100,- teruggekregen. Wel was ik de initiële kosten kwijt, plus die voor het terugsturen.

Decoders kunnen bewerken

Nu is er natuurlijk altijd een risico, dat de decoders in de lok zijn ‘bijgesteld’ naar de wensen van de vorige gebruiker. De V200, BR212 en NS 2426 rijden probleemloos. Echter de BR24 heeft wat lange reactietijden op mijn commando’s vanuit de centrale. Het is daarom gewenst een tool te bezitten, waarmee de decoder kan worden herkend, gelezen en bijgesteld kan worden.
Ikzelf heb goede ervaringen met de SPROG 3 met de Decoder Pro software van JMRI. Hiermee kan je de decoder traceren en manipuleren. Verder kun je de locomotief onafhankelijk van de centrale testen op een separaat programmeerspoor. Dit door de ingebouwde booster.



Ik heb recentelijk een exemplaar bij DTS (de enige dealer in NL) besteld; echter er is een levertijd. Helaas is door de Brexit de prijs ervan explosief gestegen naar € 140,-. Overigens viel me die prijsstijging ook op bij door mij vroeger gekochte Schotse malt whisky merken, die nu wel erg duur zijn!
Overigens is het gebruik van een ‘rollenbank’ als programmeerspoor handig. Dan rijdt de lok niet steeds de tafel af! Ook op Marktplaats gekocht voor € 35,- inclusief kosten.



De hardware is binnen!

De 1e bestelling van de componenten is binnen!



Ik kan me gaan opmaken voor het testen. Allereerst de documentatie en configuratie downloaden en ben benieuwd of ik alles aan de praat krijg!

Nu even afwachten

Na het testen van de door mij bestelde componenten kom ik hier (wellicht) op terug met een nieuwe bijdrage. Ben ook benieuwd wat de ervaringen met YaMoRC componenten zijn van andere forumleden. Ook naar een vergelijking met Digikeijs en mogelijk Roco / Z21 componenten is interessant. Verder ben ik benieuwd of mijn bijdrage hier op het forum op prijs gesteld wordt.
Tussendoor ben ik verwikkeld in de komende verhuizing van Almere naar Dronten. Dus er zal van uitgebreid testen weinig terechtkomen. Maar je weet maar nooit. Tenslotte ben ik erg benieuwd!

Tot een volgende keer!

Groetjes, Koos 

[koosjong]

Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware

Aanvulling op het eerste deel

Nadat ik mij heb verdiept in de documentatie over de YaMoRC schakeldecoders, kwam ik tot de ontdekking dat ik toch de mist ben in gegaan met het één op één ‘vervangen’ van de Digikeijs DR4018 met de YaMoRC YD8116 Switch. Deze laatste is specifiek bedoeld voor seinen en niet voor wissels met spoelen. Hiervoor dient de YD8008 Solenoid te worden toegepast. Ik heb dit al gecorrigeerd in het 1e deel hierboven.
De YD8116 Switch geeft een continue stroom wisseling en de YD8008 Solenoid een puls, die je weer kan instellen. Bij de DR4018 kon dit allebei, echter dat ging wel eens mis als je een wissel per ongeluk op een sein output aansloot en de spoel doorbrandde.
Voor zwaardere ‘motoren’ zijn weer andere YaMoRC schakeldecoders voorhanden.



Hoe kwam ik hier nu achter?

Ik ging teveel af op de benaming ‘SWITCH’ op YD8116 en mijn ervaring met de DR4018 en de DK50018 van Digikeijs. Verder zit in het keuzemenu van de YD8116 een optie voor simpele wissels.



Dus ik dacht dat is geschikt voor mijn Fleischmann spoelwissels.
Toch begon ik te twijfelen, toen ik in de documentatie van de YD8116 het volgende las:



Duidelijker kan het niet! Dus nog even geen wissels aansluiten.

Een perfect hulpmiddel is na te gaan wat er inmiddels op YouTube is verschenen over de diverse YaMoRC componenten. Er zijn er diverse, maar één gaf het ultieme bewijs van het ongeschikt zijn voor wissels van de YD8116.

Dat is de video van Hans van der Burgh:

https://www.youtube.com/watch?v=PYgJdbm75yE

Op het laatst sluit hij een dubbele lamp aan op een ‘simpele wissel’ aansluiting en toont aan dat er een continue stroom wisselt en géén puls, waar een spoel op zou werken.



Meer bewijs is niet nodig en gaan we voor spoelen wissels over naar de YD8008 SOLENOID. Ook hier zijn de nodige video’s op YouTube aanwezig en die geven vertrouwen nu wel wissels te kunnen bedienen. ‘Solenoid’ is vertaald niets anders dan ‘spoel’.
In de documentatie staan danook de geruststellende teksten:





We gaan dus een YD8008 Solenoid aanschaffen en die toevoegen aan het testprogramma.

Het blijft een interessante ontdekkingsreis in het moderne digitale land!

Groetjes,
Koos

[koosjong]

Nog even melden dat ik mijn 2e YD8116 Switch netjes heb kunnen retourneren naar DTS en er een YD8008 Solenoid voor in de plaats kon kopen!

Inmiddels is ook de SPROG aangekomen van DTS. Zodat ik decoders in de treinen kan gaan onderzoeken.
Gelet op de prijs van de SPROG 3, blijk ik de goedkopere (€ 115) SPROG IIv4 te hebben besteld. Het verschil zit hem in de kleinere booster erin.



Er is dus heel wat te testen!

Groetjes, Koos

[koosjong]

Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware

Testen van YaMoRC schakeldecoders

Zoals in de vorige aflevering aangegeven zijn er de volgende schakeldecoders beschikbaar bij YaMoRC:



De YD8116 (Signal) Switch is specifiek voor seinen, onder continue stroom afgifte.
De andere drie geven regelbare pulsen af om wissels met diverse aandrijvingen te schakelen. Hier beperken we ons tot de YD8008 (cdu) Solenoid, bedoeld voor (simpele) spoelen op wissels.
Het testen zal gebeuren zonder railverbinding; direct aan de centrale en PC, met YaMoRC software erop. Voorlopig houden we het simpel met Fleischmann wissels en eenvoudige seinen.

Schakeldecoder YD8008 (CDU) SOLENOID

Zoals eerder beschreven heeft YaMoRC een vereenvoudigde methode ontwikkeld om alle schakeldecoders te programmeren. Dat is met de component YD9100, een configuratie module, die je (met een brugstuk YD6901 ES-LINK) aansluit op de decoder en met een USB kabel op de computer. Dat ziet er dan zo uit:



De YD8008 is vanaf fabriek standaard ingesteld op adressen 1 t/m 8 en met 30 ms puls tijd. Om te beginnen met eenvoudige wisselspoelen is dat al afdoende en hoef je eigenlijk nog niet te programmeren.
Om te testen hebben we wel een verbinding nodig met de computer! Verder moet de decoder van stroom worden voorzien een separate voeding. Voor de Digikeijs decoders had ik goede ervaringen met HyCell voedingen, die bij de Handyman had gekocht. Nu zijn ze € 29,99, excl. verzendkosten. Deze zijn ook toepasbaar voor de SPROG modules. Dus er maar weer één gekocht. Ze zijn overigens instelbaar op diverse spanningen. Ik heb gekozen voor 15V==2,4A.
Uiteindelijk hebben we alles verbonden en laat de YD9100 merken dat we verbonden zijn, met een groene verlichting.





We kunnen nu de adressen en de puls tijden individueel (!) wijzigen in de menu’s PGM en SOL-1 t/m 8. Ook nieuw is dat met de knop ES-PGM LINK een update van de firmware kan worden gedaan!



Eigenlijk is er verder niets spannends aan en kunnen we spoelen gaan testen! Dat gaan we doen met twee Fleischmann rechte wissels en een Fleischmann enkel armsein. Armseinen zijn gestuurd met spoelen en daarom op deze puls decoder aangesloten. Het permanente lichtje op het armsein moet separaat gevoed worden. Daar kom ik later op terug.

 

Door nu te klikken op het ‘C’ of ‘T’ vakje per spoel SOL-1 t/m 5 kun je de spoelen laten werken. Dit gaat naar behoren en daarmee is de test met de YD9100 voorlopig afgerond. Het testen met de digitale centrale YD7010 volgt straks na de test van de andere schakeldecoder.

Schakeldecoder YD8116 (SIGNAL) SWITCH

Zo weinig als de opties met de spoelen decoder, zo veel zijn de opties met seinen decoder YD8116. Hier is de nieuwe manier van programmeren van YaMoRC zeker een enorme verbetering, in vergelijking met de Digikeijs DR4018 schakeldecoder, die met het inlezen van CV’s geprogrammeerd moest worden. De latere DK50018 was wel een stap in de goede richting, waarbij je met een Bluetooth app op je mobile kon programmeren. Deze wordt helaas niet meer ondersteund.
Nu gaan we de YD9100 loskoppelen van de YD8008 en verbinden met de YD8116. We volgen weer dezelfde procedure op het computerscherm en komen via de YD9100 app op de YD8116 app. Verder sluiten we weer de voeding aan en een simpel Fleischmann rood/groen sein.



De YD8116 is af fabriek voorgeprogrammeerd op 8 simpele rood/groen seinen en dat is dus voor mij NU voldoende. Verder kunnen de adressen weer individueel worden genummerd. We doen dus een serie 9 t/m 16, opvolgend op de 8 adressen van de spoelen van de andere decoder.



Opvallend is dat een groot aantal West Europese seinen zijn in te programmeren in deze decoder!



Uiteraard hebben die gecompliceerde veelkleurige seinen meer uitgangen nodig op de decoder. Oftewel je bent er zo doorheen.
Het testen van de seinen is weer simpel door het klikken op de vlakken met de cijfers van de uitgangen.



Nu was er nog de issue met de continue verlichting van het armsein. Dit kon niet worden aangesloten op de YD8008, daar deze alleen pulsen geeft en geen continue stroom. Bij de DR4018 kon dit wel en definieerde je een continue uitgang erbij. Dit kunnen we natuurlijk ook doen op de YD8116 met een ‘Off – On’ signaal op het laatste adres.



De grijze draad van het sein gaat dan hier aangesloten worden. Ik heb uitgang 15 en 16 met elkaar verbonden. Hier offer je wel een adres op voor dat lichtje. Kun je wel meerdere ander armseinen mee verbinden. In een Digikeijs handleiding wordt nog een andere oplossing aangedragen, door verbinding via diodes met de voeding. Wellicht heeft iemand dat getest?



Schakeldecoders testen met de digitale centrale

Nu gaan we de YD9100 + brug verwijderen en beide decoders aansluiten aan de digitale centrale YD7010.
De centrale wordt via de Track Output verbonden met de Signal Input van beide decoders. De separate voeding blijft ook verbonden. Verder ook alle wissels, armseinen en lichtseinen.



Als de centrale via de USB 2.0 naar USB A is verbonden met de computer, dan openen we de YD7010 app uit het YaMoRC configuratie menu en klikken de ‘schakelbord knop’.



We hebben al geprogrammeerd dat de wisseladressen als volgt zijn verdeeld:
   1 t/m 8 > Wisselspoelen, armseinspoelen
   9 t/m 15 > Rood/groen seinen
   16 > Aan/uit schakelaar voor continue voeding armseinen lampjes
We kunnen nu testen door simpel op de rode of groene knoppen per adres te klikken. En dat werkte allemaal! Hiermee was de test van de schakeldecoders gereed.

Alternatieve programmeer optie

We hebben hiervoor besproken dat voor het verbinding maken van de schakeldecoders met de PC de unit YD9100 + brug nodig is. Er is ook nog een alternatief. De LocoNet bezetmelding module YD6016LN heeft ook een USB 2.0 uitgang en een verbinding optie met de YD6901ES-LINK brug. Door nu een schakeldecoder via een brug met de YD6016LN te verbinden kun je ook de decoders op dezelfde wijze programmeren.



Evaluatie

De goede werking van de schakeldecoders YD8008 en YD8116 was volgens verwachting. Ten opzichte van de Digikeijs schakeldecoders zijn er zeker verbeteringen te melden. Allereerst dat het moeizame programmeren met CV’s laden (gelukkig) niet nodig meer is. De nieuwe methode met de programmeer unit YD9100 + brug is zeer goed bevallen. Daarnaast is het beter dat een decoder niet zowel pulsen als continue stroom afgeeft. Dit was vaak de oorzaak dat we spoeltjes lieten doorbranden. Verder kan van elke component de firmware worden geactualiseerd. Bij de YD8116 is een zeer grote bibliotheek van seinen beschikbaar, die nu eenvoudig te programmeren zijn.
Het oordeel is dus positief. Wel in acht nemen dat mijn testobjecten eenvoudig waren.

Wat volgt?

Ik ga nu aandacht besteden aan de terugmeld modules YD6016LN + YD6016CS-ES en de PROG IIv4 decoder analist.
Tussendoor gaan we 7 juni verhuizen van Almere naar Dronten.

Tot een volgende keer!

Groetjes,
Koos 

[koosjong]

Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware (vervolg)

Testen van YaMoRC bezetmelders

Zoals beloofd in mijn vorige bijdrage, van alweer 28 mei 2025, zou ik verder gaan met het testen en beoordelen van recent op de markt gekomen YaMoRC hardware componenten. Hier ben ik pas nu aan toegekomen, mede gelet op onze verhuizing van Almere naar Dronten.  Ik heb een slaapkamer betrokken, met daarin ook de eetkamer tafel, waarop ik in Almere van alles opgebouwd en getest heb. Er is in het huis nog een zolder, die ik wellicht kan gaan gebruiken voor een echte modelbaan, maar de toegankelijkheid is nog een probleem. Ik ben nog steeds herstellende van mijn heupoperatie en mijn knieën geven af en toe problemen. Kortom ik beperk me tot relatief kleine digitale testbaantjes en heb (nog) geen aandacht voor scenery.

Nog te vermelden dat ik deze bijdrage niet maak om YaMoRC te promoten, maar alleen om mijn bevindingen te beschrijven. Zoals eerder is vermeld, was mijn vorige (‘verdwenen’) baan volledig uitgerust met Digikeijs componenten. Ik ben gewoon benieuwd naar deze ‘opvolgers’ en de merkbare ontwikkeling van de technologie ervan.

Welke bezetmelders zijn van toepassing

Om treinen automatisch digitaal te kunnen laten rijden verdeel je de baan in geïsoleerde sectoren. In elke sector wordt de aanwezigheid van een trein gedetecteerd middels een systeem van bezetmelding. Daartoe worden de sectoren verbonden met één of meerdere modules: bezetmelders.

Bezetmelders worden geleverd voor massadetectie en stroomdetectie. De eerste categorie wordt toegepast voor 3 spoor wisselstroom. De tweede voor 2 spoor gelijkstroom. Hier bekijken we alleen de 2 eenvoudigste modules YD6016ES en YD6016LN, op basis van respectievelijk s88-N en LocoNet standaarden; beide voor stroomdetectie.



Hierbij wat info over de 2 standaarden:

S88

Oorspronkelijk werd de S88-bus door Märklin ontwikkeld. De S88-bus is erg eenvoudig van opzet en kan ook niets anders dan bezetmeldingen doorgeven. Er is nog weleens last van storingen op de S88-bus. De originele standaard S88-kabels pikken makkelijk stoorsignalen op. Dit is te verbeteren door over te stappen op het aangepaste s88-N en netwerkkabels te gebruiken.

LocoNet

Van meet af aan is LocoNet opgezet als een intelligente universele databus, die veel meer kan dan alleen bezetmeldingen doorgeven. Zo kun je er bijvoorbeeld boosters en handregelaars op aansluiten. LocoNet is uitgevonden door DigiTrax en als andere fabrikanten ermee aan de slag willen, moeten ze een dure licentie kopen. Dat was een grote rem op het succes van LocoNet. Terugmeld decoders voor LocoNet zijn een stuk complexer en dus iets duurder zijn dan hun S88 tegenhangers.
Hierbij nog een voorbeeld LocoNet schema uit Wikipedia:



LocoNet is dus minder storingsgevoelig, breder toepasbaar en aan één LocoNet bezetmelder zijn weer meerdere (“goedkopere”) s88-N modules te koppelen. We gaan de twee YaMoRC modules dus gekoppeld testen.



Dit verbinden doen we met een YD6901ES-LINK brug. Dit is in plaats van een netwerk kabel! Mits ze natuurlijk naast elkaar kunnen worden opgesteld. Anders toch die netwerkkabel.



Configuratie van de bezetmelders

De modules zijn ‘af fabriek’ al ingesteld op de contacten 1 t/m 16. Wijziging van het beginnummer, naar bijvoorbeeld 17, is mogelijk. Bij de gekoppelde YD6016LN en YD6016ES modules gaat dit vrijwel automatisch. Hierbij ontstaat dus het bereik 1 t/m 32.
Om dit te bereiken moet de YD6016LN module via de USB kabel rechtstreeks worden aangesloten met de computer. De centrale ervan loskoppelen en deze uitschakelen. Dan van het YaMoRC configuratie menu de YD6016LN app opstarten. Klik op de rechter reeks contacten (1 t/m en dan zien we:



In dit scherm is de nummering van de bezetmelding contacten te manipuleren. Een ander beginnummer is dus mogelijk. Zelfs individueel nummeren. De tweede reeks 9 t/m 16 volgt de instelling van de eerste reeks.

De YD6016ES module is te benaderen door op de knop ‘ES-IN LINK’ te klikken en dan zien we de gekoppelde modules:



Klikken we op de onderste (ES-CS) module; dan wordt overgeschakeld naar de YD6016ES app.



In deze app zien we echter geen opvolgende nummering. Dat wordt echter binnen de LocoNet module geregeld. Dus we gaan weer terug naar de YD6016LN app; dit door op de ‘UIT’ knop van de YD6016ES app te klikken.

In de YD6016LN app klikken we op de ‘s88N IN’ knop en bij de tab ‘Instellingen’. In deze tab zetten wij het ‘Aantal 16 ingangen modules’ op 1; waardoor het aantal gekoppelde contacten op 16 komt. Totaal wordt het dus 32 contacten, zoals hier te zien is:



Klikken we nu op een knop ‘LOCONET’; dan zijn die 32 contacten zichtbaar gemaakt en zijn we gereed met de configuratie!



Overigens is op te merken dat de s88N modules de nummering van de LocoNet module ‘verplicht’ opvolgen. Dit is verder niet te manipuleren.
Deze hele procedure is aardig in beeld gebracht in de volgende video van DCCtrainautomation:

https://www.youtube.com/watch?v=LlKjXcfePAs&t=350s

De twee types bezetmelders zijn dus onderling te verbinden. In onderstaand plaatje gaan we uit van een YD7100 centrale. Dan via een LocoNet kabel naar de eerste YD6016LN en dan naar andere modules. Volgende YD6016ES modules kunnen worden verbonden met een  YD6901ES-LINK brug of een netwerkkabel. Nooit met allebei (X)! Doorverbinden van meerdere YD6016LN modules gaat alleen met LocoNet kabels. Dit zijn een soort telefoonkabels, maar toch iets anders.



Aansluiten op de baan

De baan wordt bij één spoor verdeeld in geïsoleerde secties. Deze secties worden met de bezetmelder(s) verbonden, die weer aan de Track Output van de centrale verbonden zijn. Het andere spoor wordt rechtstreeks met de centrale verbonden. Het volgende schema geeft een voorbeeld hiervan



Om in de praktijk te testen heb ik een baan samengesteld, die net op de tafel past. In een volgende aflevering ga ik deze in detail bespreken, inclusief de toepassing van digitale besturing. Dit volgende schema is getekend met AnyRail 7. Daarin nog Digikeijs plaatjes van de modules, maar met YaMoRC module aanduidingen.



De baan is verdeeld in 9 blokken, met per blok 2 geïsoleerde secties, met ieder 1 contact. We hebben dus detectie contacten 1 t/m 18. We moeten dus 2 bezetmelders (modules) gebruiken. De 4 “wisselstraten”, met totaal 5 wissels, zijn rechtstreeks met de centrale verbonden. Als een trein op een wisselstraat terechtkomt, dan wordt deze dus niet gedetecteerd. De treinen moeten dus niet doorschieten bij het tot stilstand komen in een blok.

Testen op deze baan

Door een trein te laten rondrijden op de baan om alle contacten af te gaan, kunnen we testen of de signalen worden doorgegeven via de bezetmelders aan de centrale. Daartoe openen we het configuratie scherm van de YD7010 centrale en kiezen een trein, die fysiek op de baan staat. Daarna openen we de knop “LocoNet B” en gaan naar de tab “Terugmeldmonitor”. Op het scherm zien we dan de volgende weergave:



Hier zien we dat de trein detectiepunt 2 heeft bereikt in blok 1. Zo kunnen we dus alle detectiepunten op de baan af gaan en vaststellen dat ze correct verbonden zijn en dus een signaal afgeven.

Verdere toepassing van de LocoNet module

De YD6016LN is ook te gebruiken voor het configureren van schakeldecoders, zoals de YD8008 Solenoid en de YD8116 Switch. In een vorige bijdrage over schakeldecoders heb ik het configureren met de YD9100 module al besproken. Dat ziet er zo uit:



In plaats van de YD9100 module, kan ook de YD6016LN worden gebruikt. Dit gaat als volgt:



In het echt:



Deze laatste opstelling heeft het nadeel dat in gebruik zijnde LN modules soms moeten worden losgekoppeld. Verder moet de schakeldecoder op een voeding zijn aangesloten. Daarom nog niet getest. De Configuratie module YD9100 heeft mijn voorkeur, als je die natuurlijk hebt aangeschaft.

Evaluatie

Beide bezetmelders, inclusief de brug, zijn eenvoudig functioneel getest en ze voldoen zover. Nu moeten we ze nog gaan testen in een geautomatiseerde omgeving, oftewel communicerend met de centrale en de besturingssoftware. In een volgende bijdrage zal ik hier in detail op ingaan!

Tot een volgende keer!

Groetjes, Koos 

[Luud]

Dank Koos, fijn leesvoer voor de komende kerstdagen.
Met Groeten Luud.

[koosjong]

Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware (volgende vervolg)

Om bij te dragen aan de oproep om weer wat leven in dit forum te brengen, hierbij de volgende bijdrage in deze serie.

Nu het opzetten van een digitale geautomatiseerde baan

Zoals beloofd in mijn vorige bijdrage, van december 2025, zou ik verder gaan met het testen en beoordelen van recent op de markt gekomen YaMoRC hardware componenten. Hiertoe heb ik een baan opgebouwd met deze hardware componenten en geautomatiseerd met de aloude Koploper software.
Nog (weer) te vermelden is, dat ik deze bijdrage niet maak om YaMoRC te promoten, maar alleen om mijn bevindingen te beschrijven. Zoals eerder is vermeld, was mijn vorige (‘verdwenen’) baan volledig uitgerust met Digikeijs componenten. Ik ben gewoon benieuwd naar deze ‘opvolgers’ en de merkbare ontwikkeling van de technologie ervan.

Het ontwerp van de baan

In de vorige bijdrage heb ik al aangegeven hoe deze baan er uit zou gaan zien. Echter nog niet in alle detail. Hierbij dan een AnyRail 7 schema:



Helaas nog wat Digikeijs plaatjes, maar de YaMoRC module aanduidingen zijn wel correct gegeven.

Zoals eerder beschreven, heb ik (voorlopig, hoop ik) slechts een beperkte ruimte beschikbaar, namelijk een IKEA eettafel van 90 bij 135 cm. Verder is het tafelblad 5 cm dik. Ik heb besloten vooralsnog niet te gaan boren in dit blad en de bedrading blijft op de tafel. Dit is uiteraard rommelig, maar het blijft een test en scenery is voorlopig niet aan de orde. Verder blijkt uit het AnyRail 7 schema dat ik wat heb zitten ‘duwen’ met de rails om het kloppend te krijgen bij de blokken 1 & 3.

We hebben dus:

   9 blokken, met 17 sectoren
   17 bezetmeldingspunten (2 per blok, behalve in blok 2)
   4 wisselstraten met 5 (spoelen) wissels
   4 (één)-armseinen (spoelen)
   6 (twee)-licht seinen

Qua hardware zijn daar de volgende YaMoRC componenten:

   Centrale YD7010
   Bezetmelder YD6016LN (LocoNet)
   Bezetmelder YD6016ES (S88)
   Functiedecoder YD8008 Solenoid (Spoelen) 2x
   Functiedecoder YD8116 Switch (Seinen) 2x

De hardware is (wegens het testen) wat ruim opgezet. Voor dit baantje zou best met één bezetmelder (16 aansluitpunten) en minder functiedecoders uit te komen zijn. Doordat de 4 armseinen met spoelen zijn uitgerust, moet je ze bij de 5 wissels optellen en kom je groter dan de 8 per Solenoid module uit. Dus een armsein minder, ten gunste van een gewoon sein geeft 7 gewone seinen. Het 8e aansluitpunt aan de Switch decoder wordt bovendien gebruikt om de lichtjes in de armseinen te voeden.

Verder is nog op te merken dat aan te bevelen is 18V voedingen te gebruiken, met name voor de spoelen functiedecoders. Ik had eerst een 15V voeding gebruikt en de wissels reageerden onvoldoende. Voor de lampen en zelfs de centrale schijnt 15V wel voldoende te zijn. Dank aan Martin (DTS) voor dit advies. YaMoRC leverde de voedingen YD7460-18 en YD7460-15.

Hoe ziet dat er dan uit op de tafel?

Zoals gezegd blijven de kabeltjes ‘boven boord’ en dan ziet het er zo uit (niet schrikken):





De PC staat onder de tafel. Het scherm hangt beweegbaar aan de muur en de (draadloze) muis is bij het lampje, naast de centrale. Het (draadloze) toetsenbord heeft zijn eigen plek tussen de decoders en ligt daar wel handig, als je met het scherm communiceert. Is ook eenvoudig weg te nemen.

Verder zien we een ‘program track’ en een ‘rollenbaan’ om de lok’s te testen. Dit kan via de centrale, maar ook met een SPROG IIv4 unit, respectievelijk een analoge trafo. Hiertoe is een serie 2-weg schakelaars aan de tafel vastgezet.



Ik heb 2 types (tuimel) schakelaars toegepast, groot met (nu handige) schroefverbindingen en klein om aan te solderen:



Alles is dus ‘bekabeld’ en kunnen we met de YaMoRC apps alle modules testen, zoals ik beschreven heb in mijn vorige bijdragen.

Digitaal automatiseren met Koploper

Mijn bedoeling is dat op dit baantje minimaal 4 lok’s (beveiligd) door elkaar kunnen rijden. Dit is voorlopig beperkt tot de lok’s zelf, met minimale aanhang. De baan is iets te klein voor teveel wagentjes.
 
Enige jaren geleden ben ik in aanraking gekomen met de Koploper software en heb via de HCCm wat cursussen gevolg. Koploper is gratis en relatief snel je eigen te maken. Het is weliswaar ‘oude’ software en er is geen ontwikkeling meer erop, omdat de ontwikkelaar helaas overleden is. Mijn ervaring is dat het goed werkt en eigenlijk waanzinnig uitgebreid is. Verder is er een grote groep gebruikers, inclusief een forum, waarvan je de software en manuals kan downloaden:

https://koploperforum.nl/

Daarnaast zijn op YouTube de nodige instructie video’s te vinden. Hierbij raad ik aan het kanaal van TMN van der Burgh door te ploegen:

www.youtube.com/@tmnvanderburgh5354

Hij heeft een hele serie ‘Starten met Koploper’ hierin verzameld. Echter het eerste deel is aangevuld met ‘Deel 1A, Koploper instellen voor de YaMoRC centrale’:

https://www.youtube.com/watch?v=Bu6FtE2Rfts

Het oorspronkelijke eerste deel is niet van toepassing op onze centrale.

Ik heb de serie van TMN van der Burgh grotendeels gevolgd en alles van een paar jaar geleden ging weer leven. Mijn huidige baan is een verdere uitbreiding van zijn baan, die er zo uitziet:



Mijn ‘baanontwerp’ in Koploper is uiteindelijk geworden:



Op het Koploper scherm is dan het volgende te zien:



En in werkelijkheid rijden er nu 4 lok’s vrolijk door elkaar. Hierbij een video, die ik zeer recent gemaakt heb:

https://www.youtube.com/watch?v=1_JQRb-qKAg

Dit schouwspel herhaalt zich met alle 4 de lok’s, die om en om alle blokken aandoen. Dit gaat zonder enige botsing ‘oneindig’ door en voldoet aan de doelstelling!

Overigens is (nog) geen sprake van variabele of vaste routes. Alle lok’s hebben identieke kenmerken en Koploper volgt een algoritme waarbij steeds een volgende mogelijkheid wordt gekozen, afhankelijk van de het wel of niet bezet zijn van een blok. Vooral aandacht voor de bewegingen ronder het doodlopende spoor (blokken 8 en 9). Hier worden onderlinge blokkades netjes opgelost! Heb hier nog geen ‘deadlock’ waargenomen. Dit gelukt door de mogelijke bewegingen in alle blokken nauwgezet te definiëren. Omdat de meeste blokken relatief klein zijn, is ingesteld dat in de blokken 1, 2, 4, 8 en 9 met een minimale snelheid wordt gereden. De overige met een gemiddelde snelheid. Daarnaast is de opstart en afrem instelling van de lok’s op minimaal (0) gesteld. Dit om te voorkomen dat de lok’s ‘doorschieten’ uit het blok.

Hierbij het ‘blokschema:’



Als er belangstelling voor is dan ga ik in een eventuele volgende bijdrage wat dieper in op het inrichten van Koploper.

Uiteraard is Koploper geen ‘modern’ tool en zijn er diverse alternatieven zoals iTrain en RocRail. Wellicht dat ik die in de toekomst nog eens ga evalueren.
Voor een duidelijke inleiding over treinbesturingssoftware zie bijvoorbeeld:

https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Treinbesturingssoftware

Tot zover (voorlopig) dit avontuur met het ‘opnieuw digitaal beginnen’.

Terzijde

Na de verhuizing is er ook een ‘speelkamer’ voor mijn kleinzoon beschikbaar gekomen. Met hem heb ik een analoog baantje gemaakt, waar hij graag mee speelt.



Ik verwijs nog even naar mijn vorige bijdragen serie over analoge automatisering in het kader van het kijken of mijn kleinzoon te porren is voor modelspoor.

Evaluatie

Het is dus gelukt om alles zo te laten functioneren, als de bedoeling was. Alle software en hardware hebben probleemloos gefunctioneerd!

Ben best wel benieuwd of jullie mijn bijdrage(n) op prijs stellen en ook naar eventuele vragen.

Tot een volgende keer!

Koos

[Frits]

In de video is te zien dat je de automatisering goed voor elkaar hebt. 
Ik ben zelf zover nog niet, maar wie weet gaat het mij ook lukken met mijn toekomstige spoorbaan.
Maak er wat moois van Koos.

[koosjong]

Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware (vervolg maart 2026)

Om te blijven bijdragen aan de oproep om weer wat leven in dit forum te brengen, hierbij de volgende aflevering in deze serie.

Hoe krijg ik de tafel vol?

Bij mijn vorige baan had ik het ‘probleem’ dat ik steeds weer aan het uitbreiden was en nieuwe dingen ging uitproberen. Laat ik dat nu weer hebben!? In vergelijking met de, in januari beschreven baan, is het me weer gelukt om de hele tafel vol bouwen met rails!
De afmetingen van de IKEA keukentafel (90 cm x 135 cm) blijven natuurlijk een belemmering om echt verder uit te breiden. Verder wil ik er (nog) niet in boren. Maar ik laat me niet kisten en inmiddels is er alweer veel veranderd.
Naar buiten uitbreiden gaat dus niet en naar binnen toe is beperkt door de minimale bochten radius. Er zijn dus 5 doodlopende stukken bijgekomen, middels 3 nieuwe 2-weg wissels en zelfs een 3-weg wissel. Deze laatste geeft wat plaats winst. Uiteraard alles gekocht op de 2e hands markt (ook Marktplaats). Ook zijn wat (arm) seinen erbij gesprokkeld.
De ‘huidige’ status is nu:



Qua rails zit het nu echt vol met 5 doodlopende sporen. Qua blokken en bezetmelders ook. Daarnaast ben ik aan het uitproberen geslagen met seinen en lichtjes. Dat vreet echter adressen en aansluitpunten bij de functie decoders, wat de aanschaf van een 3e Switch decoder ‘noodzakelijk’ maakte. Verder zijn o.a. toegevoegd een 3-wegwissel, dubbel armsein, pseudo AKI en pseudo cijferbak seinen. Daarnaast zijn alle 5 stootblokken uitgerust met rode lampjes.
Inmiddels bevat bovenstaand AnyRail 7 schema plaatjes van de YaMoRC modules. Ze zijn in AnyRail ge-upload naar de ‘user object libraries’ (in 2 formaten).



Ik heb wat moeten ‘wrikken’ om het passend te krijgen in de praktijk. AnyRail is het er soms niet mee eens (bijvoorbeeld blok 4). Nu wordt je in de praktijk daar weer voor gestraft. De kans op ontsporen is wel wat toegenomen. Bijvoorbeeld lok’s met kleine voorwieltjes hou ik voorlopig (helaas) van de baan. Verder heb ik getracht om de enorme hoeveelheid bekabeling wat uit het zicht te brengen. Daartoe heb ik ‘graszoden’ en behang aangebracht. Het ziet er nu als volgt uit:





Nu nog in Koploper modelleren

De uitbreiding van de koploper database o.a. interessant voor:

   Instelling van de 3-weg wissel
   Instellingen voor heen/weer bedrijf naar/van doodlopende blokken
   Speciale acties voor beveiligingslichten en de AKI
   Instelling van gecompliceerde seinen
   IJken lok’s t.b.v. het seinstelsel

Zoals al eerder vermeld heb ik enorme steun ervaren van de YouTube video’s van (Hans) TMN van der Burgh, met zijn ‘Starten met Koploper’ serie.

www.youtube.com/@tmnvanderburgh5354



Hans brengt me steeds weer op nieuwe ideeën, om uit te proberen op mijn baan.

Bijvoorbeeld voor de 3-wegwissel:

https://www.youtube.com/watch?v=3-0jGarCHrQ

Hierbij worden de 2 wissels gekoppeld in Koploper en is het uitproberen van de gezamenlijke standen:



Verder voor de speciale acties, zoals voor het pseudo AKI sein dat aangaat als blok 6 betreden wordt en uitgaat in blok 7. Hetzelfde voor de rode led’s op de stootblokken, werkend op de eindblokken.

https://www.youtube.com/watch?v=UjGqG0_2bho

Voor het ijken van de lok’s:

https://www.youtube.com/watch?v=jGlM_ertW4M

Uiteindelijk ziet het Koploper schema er als volgt uit:



Wat gelijk opvalt zijn de gedetecteerde (best lange) wisselstraten. Ook weer op advies van Hans om het vrijgeven van die wisselstraten te optimaliseren in Koploper. Zie daarvoor:

https://www.youtube.com/watch?v=UW1kiuh3wbM&t=993s

Hierbij ook het blokschema:



In feite komt het er op neer dat blok 4 het middelpunt van alle actie met de vijf doodlopende stukken is. Dus als dit blok 4 bijvoorbeeld ingereden wordt vanuit blok 3, dan zijn er tal van mogelijkheden:

   Door naar blok1, blok 2, etc. via wissel 4
   Afslaan via wissels 4 & 17+18 naar blok 8, 9 of 10 en daarin keren en terug naar blok 4
   Terug in blok 4 kan er gekeerd worden en weer richting blok 8, 9 of 10 en naar blok 1
   Ook kan doorgereden worden naar de blokken 11 & 12. Daar ook weer keren naar blok 4
   Terug naar blok 3 of blok 5 is niet toegestaan.

Al deze bewegingen moeten dus gedefinieerd in de eigenschappen per blok. Hier een voorbeeld voor blok 4 met de tab ‘uit blok 3’.



Dit scherm toont dat komende uit een blok, hier uit blok 3, gegaan kan worden naar de blokken 8, 9 en 10 (rechtstreeks) en naar 11 en 12 door te keren. Alle tabs per blok moeten worden gedefinieerd. In het volgende scherm wordt voor elk blok de volgorde van zijn bezetmelders aangegeven, afhankelijk van het voorgaande blok.



Het is een echt monnikenwerk om dit goed te krijgen. Voordat alles goed is, krijg je regelmatig ‘op hol geslagen’ treinen als je bijvoorbeeld het keren in een blok vergeten bent aan te geven. Een veel voorkomende fout is dit keren niet aan te geven in het ‘aanvulling  blokgegevens’ scherm:



In dit scherm is het ook mogelijk de toegestane snelheden per blok aan te geven. Bij voorkeur voor geijkte lok’s. Dit moet ook voor alle wisselstraten, onder ‘snelheidsbeperking’:



Toch benieuwd geworden naar gecompliceerde NS seinen

Eerder had ik al vermeld dat de video’s van Hans v/d Burgh mij op nieuwe ideeën hebben gebracht. Dit in het bijzonder bij seinen. Ik heb in het verleden geprobeerd om het NL seinstelsel te begrijpen, maar ben al snel afgehaakt. Daarnaast begreep ik niet zoveel van het inbrengen van gecompliceerde seinbeelden in de decoder en in Koploper.
De volgende 2 video’s hebben mij nu erg geholpen hierbij:

https://www.youtube.com/watch?v=zum4tjA8vxM

https://www.youtube.com/watch?v=qzSX46fQlkM

De 1e bespreekt o.a. het NS 3Bits sein en de 2e de uitbreiding van dit sein met een cijferbak.



Tot nu toe waren voor alle door mij gebruikte (rood/groen) lichtseinen slechts 2 uitgangen en één adres nodig. Voor de armseinen in feite hetzelfde, ongeacht de hiervoor besproken grijze lichtdraadjes, die we alle 5 combineerden.
Als je toch niets begrijpt van het NL seinstelsel heeft het geen zin om te werken met seinen die ook nog geel, geel knipperend, groen knipperend, laat staan een cijferbak te zien geven. Daarnaast kost het ook extra uitgangen op de decoder. Hierbij een overzicht:

   Standaard 2 standen sein > 1 adres > 2 uitgangen rood/groen  (plus zwart +)
   Standaard 3 standen sein > 2 adressen > 3 uitgangen rood/groen/geel

Met het toevoegen van de opties ‘groen knipper’ en ‘geel knipper’:

   NS 3Bits sein > 3 adressen > 3 uitgangen rood/groen/geel

Met het toevoegen van de aan/uit verlichting van de cijferbak:

   NS 3Bits sein + cijferbak > 4 adressen > 4 uitgangen rood/groen/geel/wit

De meeste schakeldecoders hebben 16 uitgangen, dus 8 simpele 2 standenseinen zijn aan te sluiten. Dus hoe gecompliceerder, zoveel minder aan te sluiten.

   8 x 2 standen = 16 uitgangen
   5 x 3Bits = 15 uitgangen + 1 vrije
   4 x 3Bits+cijfer = 16 uitgangen

Door de video’s van Hans ben ik toch gaan kijken of ik een 3Bits met en zonder cijferbak kon modelleren op de 8 vrije uitgangen van de 2e Switch decoder. Daartoe heb ik 2 maal 4 lampjes bij elkaar geplakt en alle 8 verbonden met de decoder.



De aansluitvolgorde aan de decoder is steeds: rood, groen, geel en wit; met zwart tussen rood en groen.
In zijn video’s geeft Hans precies aan hoe je dit in Koploper moet aanbrengen. Dus 3Bits met en zonder cijferbak (wit). Bij gebruik van de YaMoRC Switch decoder zijn de Koploper invoeren voor beide types:

   3Bits:



   3Bits + cijferbak:



Hierbij is in Koploper dit sein omgezet van 3 naar 4 adressen, bij ‘onderhouden seinen’.

NB: Bij het invullen van de adressen NIET de TAB toets gebruiken; geeft ellende!

In de YaMoRC Switch app wordt het volgende schema getoond voor dit sein:



Nu is de vraag hoe heeft Hans dit schema vertaald naar de Koploper input? De oplossing is:



Hieruit blijkt dat gekeken moet worden naar de YaMoRC kolom ‘Tr/Mode’ waarbij de vertaling is:

R > Afb en G > Recht, in de juiste adres kolom.

Voor de verdere inregeling van de seinen in Koploper verwijs ik naar de video’s van Hans v/d Burgh.

Uiteindelijk heb ik besloten om in alle doorgaande routes cijferbak seinen aan te brengen. Deze heb ik nu in elkaar geknutseld  met de oude Fleischmann 2 licht seinen, aangevuld met een geel en een wit led lampje. De led lampjes heb ik gedempt met een 10 k weerstandje. Het sein ziet er zo uit:



Elk sein dient ook weer gedefinieerd te worden in het volgende scherm:



Met steeds het invoeren van het ‘volgend (hoofd)sein’ bouw je het seinstelsel verder op. Uiteindelijk blijkt het in Koploper allemaal te werken en is het me gelukt alle seinbeelden van het NL-seinstelsel aan de praat te krijgen, inclusief de witte lichtjes, die de cijferbakken ‘symboliseren’!

Overige seinen

De overige 2-licht seinen en armseinen staan alleen bij de doodlopende stukken. De armseinen zijn aangedreven door spoelen, dus zitten op de Solenoid decoders.
Het lichtje is weer aangesloten op een Switch decoder. Waarbij de decoders wel dezelfde trafo voeding moeten hebben!
Dat ziet er dan zo uit:



Het (Duitse) 2 arm sein wordt simpel met 2 adressen aangesloten als rood, groen en geel aan de decoder. In Koploper volgens NL 3 standen armsein werkt het:



Hoe zijn de decoders nu allemaal aangesloten?

De 2 Solenoid decoders zitten gevarieerd vol. Alleen uitgang 16 is nog vrij bij de 2e decoder.



De 3 Switch decoders zitten ook gevarieerd vol:



De 2 Solenoids en 1e Switch worden gevoed door de 1e 18V trafo. De 2e en 3e Switch decoders door een 2e 18V trafo. Allebei een YaMoRC YD7460-18. Ook de centrale heeft er zo één.

Terzijde

Mijn baan draaide op een relatief oude Windows 10 Dell PC Deze begon kuren te krijgen en ik was elke keer weer blij dat hij weer goed opstartte. Daarom ben ik gaan kijken of ik een redelijk goedkoop alternatief op de kop kon slaan. Windows 11 zou helemaal mooi zijn.
Uiteindelijk heb ik een HP ‘mini’ met Windows 11 gekocht, die echt klein is en de prijs is verrassend laag:





Probleemloos gekocht bij Daans Magazijn: www.daansmagazijn.nl. Hiermee kan ik weer jaren vooruit!

Irritant vond ik ook dat grote toetsenbord, dat ik eigenlijk nergens kwijt kon. Nu heb ik bij de Action een klein opvouwbaar Bluetooth keyboard gekocht voor slechts € 6,95!



Past probleemloos op de tafel en werkt prima:



Ook nog te melden

Hans brengt me steeds weer op nieuwe ideeën, om uit te proberen op mijn baan. Ook heeft hij video’s over het digitaliseren van analoge lok’s. Daar ben ik inmiddels ook mee begonnen. Echter moet ik wel mijn soldeer kunsten flink verbeteren. Als voorbeeld het digitaal maken van een Fleischmann NS 1215:

https://www.youtube.com/watch?v=zwQWUQ-IxwY&t=16s

Voor degenen, die nog een heel goede video serie over digitaliseren zoeken, dan verwijs ik naar de YouTube site van HD Springer:

www.youtube.com/@hdspringer2561

Deze Duitse ‘brompot’ is heel goed te volgen in wel 866 (!) video’s, ondanks zijn huisdieren, die regelmatig opduiken. Met name de ombouw van de ronde Fleischmann motoren legt hij goed uit. Vooral de vraag: vervangen of modificeren van het motorschild per uitvoering. Ook het vervangen van de verlichting door LED’s is zijn hobby. Overigens voornamelijk 2 rail gelijkstroom lok’s.



Tenslotte verwijs ik hier nog naar een video van PIJP LINES modelbouw uit Enschede over het ombouwen van de Roco NS 1000 naar digitaal. Ik had zelf deze lok door een misverstand analoog gekocht op Catawiki, maar kreeg extra korting en heb hem behouden. Inmiddels omgebouwd naar digitaal met behulp van deze video. Het bleek verrassend eenvoudig:

https://www.youtube.com/watch?v=fHMZYldKieg

Kortom: er valt nog zoveel te ontdekken in de digitale wereld!

Daarom is het interessant om te kijken wie verder het gat van Digikeijs willen induiken, naast YaMoRC. Bij mijn laatste bezoek aan Houten viel mij de stand op van ba-scalemodels.

https://bascalemodels.com/

Dit nieuwe bedrijf heeft recentelijk een aantal componenten op de markt gebracht, zoals:



Ik heb de schakeldecoder met 24 (!) aansluitingen besteld en ga hem binnenkort testen en wellicht daarover berichten. Instellingen gaat met software op de computer, via een usb verbinding.
Helaas moet de volgende batch uit China komen en ben benieuwd of de situatie rond Iran invloed gaat hebben op de uitlevering.

Evaluatie

Het is weer gelukt om alles zo te laten functioneren, als de bedoeling was. Alle software en hardware hebben probleemloos gefunctioneerd!

Ben best wel benieuwd of jullie mijn bijdrage(n) op prijs stellen en ook naar eventuele vragen. Tot nu toe was de respons minimaal (alleen Frits).

Vorig jaar heb ik een paar keer emotioneel gereageerd op enige kritische reacties op mijn ‘kleinzoon serie’. Ik beloof dat niet meer te gaan doen. Ik ben in Dronten echt tot rust gekomen. Vorig jaar was ik in een stressvolle situatie n.a.v. een vechtscheiding. Sorry dus helaas.

Tot een volgende keer!

Koos