Prachtig werk weer. Vooral het weatheren gaat je prima af.
De kooltjes lijmen gaat ook prima met verdunde houtlijm. Natuurlijk wel met een drupje afwasmiddel. Eigenlijk het zelfde als ballasten van de rails.

steenkool & remmershuis

Vóór het samenvoegen van de onderstellen met de kolenbakken van de bovenbouw, heb ik een paar kleine klusjes aangepakt. Eerst heb ik nog een aantal kolenladingen gemaakt voor de wagens op de manier zoals aangegeven bij ■ kolenlading. Voor kolen gebruik ik echte kolen van Asoa, in verschillende uitvoeringen.




De Fleischmann kortkoppelingen heb ik zeer licht gespoten met matte lak, en vervolgens met de gemengde kleur voor de onderstellen. Niet zozeer om de koppelingen te verouderen, maar meer om de glans eraf te halen. Het spuitwerk blijft wel kwetsbar.



De geleiding voor de kortkoppelingen in het onderstel heb ik met alcohol schoongemaakt.



Van de beremde wagens 5216NL zijn de remmershuisjes losgekoppeld van het bordes, zodat het stalen frame apart van het huisje kan worden verouderd. Met een scherp mes is het remmershuis makkelijk los te snijden van het bordes.
Planken van de remmershuisjes zijn verouderd op dezelfde manier als de kolenbakken; eerst enkel planken geschilderd, en daarna met zwartgrijze verf gespoten. Vervolgens heb ik de ramen van het remmershuis voorzien van 'glas'. Het bordes met het stalen frame is net als de stalen profielen van de kolenbakken voorzien van roestplekjes. De loopplanken hebben met drybrushen een kleurtje gekregen. De gebruikte materialen en kleuren zijn dezelfde als bij de bakken.



Tja, en toen ben ik weer eens iets in elkaar gaan steken. Remmershuis en bordes heb ik vervolgens met pigmenten behandeld, zodat deze aansluiten op het onderstel en de kolenbak. Het resultaat staat me wel aan.



In mijn materialenkisten vond ik een pigment dat ik nooit eerder had gebruikt: Vallejo Dark Steel. Met de andere pigmenten van Vallejo heb ik steeds royaal kunnen werken, maar dit spul kan beter uiterst voorzichtig worden toegepast. Een klein beetje pigment heeft al een zeer sterk effect. Enkele delen van de stalen leuning, grepen en de spindel van het remsysteem heb ik met het pigment behandeld zodat het lijkt alsof de verflaag is versleten en het onderliggend staal tevoorschijn komt.

Een paar kolen die bij het laden van de wagen op het bordes terecht zijn gekomen, zijn bevestigd met Gravel & Sand Fixer van AK. Dit spul stinkt enorm en is lekker ongezond, maar zeer dun vloeibaar. Bij het lijmen worden de fijne kooltjes niet weggespoeld of weggedrukt door de vloeistof, en er blijven geen zichtbare resten van lijm achter.

Gebruikte materialen:

• Vallejo Dark Steel - 73.123
• AK Gravel & Sand Fixer - AK118

Herr P. staat er weer bij als referentie. Er blijkt toch meer uit de oude Fleischmann wagens te halen dan ik had gedacht. En uiteraard, dat vergt ook meer tijd dan gedacht.

Dankjewel.

  Hartstikke leuk gedaan.

Opnieuw digitaal beginnen met moderne hardware (vervolg maart 2026)

Om te blijven bijdragen aan de oproep om weer wat leven in dit forum te brengen, hierbij de volgende aflevering in deze serie.

Hoe krijg ik de tafel vol?

Bij mijn vorige baan had ik het ‘probleem’ dat ik steeds weer aan het uitbreiden was en nieuwe dingen ging uitproberen. Laat ik dat nu weer hebben!? In vergelijking met de, in januari beschreven baan, is het me weer gelukt om de hele tafel vol bouwen met rails!
De afmetingen van de IKEA keukentafel (90 cm x 135 cm) blijven natuurlijk een belemmering om echt verder uit te breiden. Verder wil ik er (nog) niet in boren. Maar ik laat me niet kisten en inmiddels is er alweer veel veranderd.
Naar buiten uitbreiden gaat dus niet en naar binnen toe is beperkt door de minimale bochten radius. Er zijn dus 5 doodlopende stukken bijgekomen, middels 3 nieuwe 2-weg wissels en zelfs een 3-weg wissel. Deze laatste geeft wat plaats winst. Uiteraard alles gekocht op de 2e hands markt (ook Marktplaats). Ook zijn wat (arm) seinen erbij gesprokkeld.
De ‘huidige’ status is nu:



Qua rails zit het nu echt vol met 5 doodlopende sporen. Qua blokken en bezetmelders ook. Daarnaast ben ik aan het uitproberen geslagen met seinen en lichtjes. Dat vreet echter adressen en aansluitpunten bij de functie decoders, wat de aanschaf van een 3e Switch decoder ‘noodzakelijk’ maakte. Verder zijn o.a. toegevoegd een 3-wegwissel, dubbel armsein, pseudo AKI en pseudo cijferbak seinen. Daarnaast zijn alle 5 stootblokken uitgerust met rode lampjes.
Inmiddels bevat bovenstaand AnyRail 7 schema plaatjes van de YaMoRC modules. Ze zijn in AnyRail ge-upload naar de ‘user object libraries’ (in 2 formaten).



Ik heb wat moeten ‘wrikken’ om het passend te krijgen in de praktijk. AnyRail is het er soms niet mee eens (bijvoorbeeld blok 4). Nu wordt je in de praktijk daar weer voor gestraft. De kans op ontsporen is wel wat toegenomen. Bijvoorbeeld lok’s met kleine voorwieltjes hou ik voorlopig (helaas) van de baan. Verder heb ik getracht om de enorme hoeveelheid bekabeling wat uit het zicht te brengen. Daartoe heb ik ‘graszoden’ en behang aangebracht. Het ziet er nu als volgt uit:





Nu nog in Koploper modelleren

De uitbreiding van de koploper database o.a. interessant voor:

   Instelling van de 3-weg wissel
   Instellingen voor heen/weer bedrijf naar/van doodlopende blokken
   Speciale acties voor beveiligingslichten en de AKI
   Instelling van gecompliceerde seinen
   IJken lok’s t.b.v. het seinstelsel

Zoals al eerder vermeld heb ik enorme steun ervaren van de YouTube video’s van (Hans) TMN van der Burgh, met zijn ‘Starten met Koploper’ serie.

www.youtube.com/@tmnvanderburgh5354



Hans brengt me steeds weer op nieuwe ideeën, om uit te proberen op mijn baan.

Bijvoorbeeld voor de 3-wegwissel:

https://www.youtube.com/watch?v=3-0jGarCHrQ

Hierbij worden de 2 wissels gekoppeld in Koploper en is het uitproberen van de gezamenlijke standen:



Verder voor de speciale acties, zoals voor het pseudo AKI sein dat aangaat als blok 6 betreden wordt en uitgaat in blok 7. Hetzelfde voor de rode led’s op de stootblokken, werkend op de eindblokken.

https://www.youtube.com/watch?v=UjGqG0_2bho

Voor het ijken van de lok’s:

https://www.youtube.com/watch?v=jGlM_ertW4M

Uiteindelijk ziet het Koploper schema er als volgt uit:



Wat gelijk opvalt zijn de gedetecteerde (best lange) wisselstraten. Ook weer op advies van Hans om het vrijgeven van die wisselstraten te optimaliseren in Koploper. Zie daarvoor:

https://www.youtube.com/watch?v=UW1kiuh3wbM&t=993s

Hierbij ook het blokschema:



In feite komt het er op neer dat blok 4 het middelpunt van alle actie met de vijf doodlopende stukken is. Dus als dit blok 4 bijvoorbeeld ingereden wordt vanuit blok 3, dan zijn er tal van mogelijkheden:

   Door naar blok1, blok 2, etc. via wissel 4
   Afslaan via wissels 4 & 17+18 naar blok 8, 9 of 10 en daarin keren en terug naar blok 4
   Terug in blok 4 kan er gekeerd worden en weer richting blok 8, 9 of 10 en naar blok 1
   Ook kan doorgereden worden naar de blokken 11 & 12. Daar ook weer keren naar blok 4
   Terug naar blok 3 of blok 5 is niet toegestaan.

Al deze bewegingen moeten dus gedefinieerd in de eigenschappen per blok. Hier een voorbeeld voor blok 4 met de tab ‘uit blok 3’.



Dit scherm toont dat komende uit een blok, hier uit blok 3, gegaan kan worden naar de blokken 8, 9 en 10 (rechtstreeks) en naar 11 en 12 door te keren. Alle tabs per blok moeten worden gedefinieerd. In het volgende scherm wordt voor elk blok de volgorde van zijn bezetmelders aangegeven, afhankelijk van het voorgaande blok.



Het is een echt monnikenwerk om dit goed te krijgen. Voordat alles goed is, krijg je regelmatig ‘op hol geslagen’ treinen als je bijvoorbeeld het keren in een blok vergeten bent aan te geven. Een veel voorkomende fout is dit keren niet aan te geven in het ‘aanvulling  blokgegevens’ scherm:



In dit scherm is het ook mogelijk de toegestane snelheden per blok aan te geven. Bij voorkeur voor geijkte lok’s. Dit moet ook voor alle wisselstraten, onder ‘snelheidsbeperking’:



Toch benieuwd geworden naar gecompliceerde NS seinen

Eerder had ik al vermeld dat de video’s van Hans v/d Burgh mij op nieuwe ideeën hebben gebracht. Dit in het bijzonder bij seinen. Ik heb in het verleden geprobeerd om het NL seinstelsel te begrijpen, maar ben al snel afgehaakt. Daarnaast begreep ik niet zoveel van het inbrengen van gecompliceerde seinbeelden in de decoder en in Koploper.
De volgende 2 video’s hebben mij nu erg geholpen hierbij:

https://www.youtube.com/watch?v=zum4tjA8vxM

https://www.youtube.com/watch?v=qzSX46fQlkM

De 1e bespreekt o.a. het NS 3Bits sein en de 2e de uitbreiding van dit sein met een cijferbak.



Tot nu toe waren voor alle door mij gebruikte (rood/groen) lichtseinen slechts 2 uitgangen en één adres nodig. Voor de armseinen in feite hetzelfde, ongeacht de hiervoor besproken grijze lichtdraadjes, die we alle 5 combineerden.
Als je toch niets begrijpt van het NL seinstelsel heeft het geen zin om te werken met seinen die ook nog geel, geel knipperend, groen knipperend, laat staan een cijferbak te zien geven. Daarnaast kost het ook extra uitgangen op de decoder. Hierbij een overzicht:

   Standaard 2 standen sein > 1 adres > 2 uitgangen rood/groen  (plus zwart +)
   Standaard 3 standen sein > 2 adressen > 3 uitgangen rood/groen/geel

Met het toevoegen van de opties ‘groen knipper’ en ‘geel knipper’:

   NS 3Bits sein > 3 adressen > 3 uitgangen rood/groen/geel

Met het toevoegen van de aan/uit verlichting van de cijferbak:

   NS 3Bits sein + cijferbak > 4 adressen > 4 uitgangen rood/groen/geel/wit

De meeste schakeldecoders hebben 16 uitgangen, dus 8 simpele 2 standenseinen zijn aan te sluiten. Dus hoe gecompliceerder, zoveel minder aan te sluiten.

   8 x 2 standen = 16 uitgangen
   5 x 3Bits = 15 uitgangen + 1 vrije
   4 x 3Bits+cijfer = 16 uitgangen

Door de video’s van Hans ben ik toch gaan kijken of ik een 3Bits met en zonder cijferbak kon modelleren op de 8 vrije uitgangen van de 2e Switch decoder. Daartoe heb ik 2 maal 4 lampjes bij elkaar geplakt en alle 8 verbonden met de decoder.



De aansluitvolgorde aan de decoder is steeds: rood, groen, geel en wit; met zwart tussen rood en groen.
In zijn video’s geeft Hans precies aan hoe je dit in Koploper moet aanbrengen. Dus 3Bits met en zonder cijferbak (wit). Bij gebruik van de YaMoRC Switch decoder zijn de Koploper invoeren voor beide types:

   3Bits:



   3Bits + cijferbak:



Hierbij is in Koploper dit sein omgezet van 3 naar 4 adressen, bij ‘onderhouden seinen’.

NB: Bij het invullen van de adressen NIET de TAB toets gebruiken; geeft ellende!

In de YaMoRC Switch app wordt het volgende schema getoond voor dit sein:



Nu is de vraag hoe heeft Hans dit schema vertaald naar de Koploper input? De oplossing is:



Hieruit blijkt dat gekeken moet worden naar de YaMoRC kolom ‘Tr/Mode’ waarbij de vertaling is:

R > Afb en G > Recht, in de juiste adres kolom.

Voor de verdere inregeling van de seinen in Koploper verwijs ik naar de video’s van Hans v/d Burgh.

Uiteindelijk heb ik besloten om in alle doorgaande routes cijferbak seinen aan te brengen. Deze heb ik nu in elkaar geknutseld  met de oude Fleischmann 2 licht seinen, aangevuld met een geel en een wit led lampje. De led lampjes heb ik gedempt met een 10 k weerstandje. Het sein ziet er zo uit:



Elk sein dient ook weer gedefinieerd te worden in het volgende scherm:



Met steeds het invoeren van het ‘volgend (hoofd)sein’ bouw je het seinstelsel verder op. Uiteindelijk blijkt het in Koploper allemaal te werken en is het me gelukt alle seinbeelden van het NL-seinstelsel aan de praat te krijgen, inclusief de witte lichtjes, die de cijferbakken ‘symboliseren’!

Overige seinen

De overige 2-licht seinen en armseinen staan alleen bij de doodlopende stukken. De armseinen zijn aangedreven door spoelen, dus zitten op de Solenoid decoders.
Het lichtje is weer aangesloten op een Switch decoder. Waarbij de decoders wel dezelfde trafo voeding moeten hebben!
Dat ziet er dan zo uit:



Het (Duitse) 2 arm sein wordt simpel met 2 adressen aangesloten als rood, groen en geel aan de decoder. In Koploper volgens NL 3 standen armsein werkt het:



Hoe zijn de decoders nu allemaal aangesloten?

De 2 Solenoid decoders zitten gevarieerd vol. Alleen uitgang 16 is nog vrij bij de 2e decoder.



De 3 Switch decoders zitten ook gevarieerd vol:



De 2 Solenoids en 1e Switch worden gevoed door de 1e 18V trafo. De 2e en 3e Switch decoders door een 2e 18V trafo. Allebei een YaMoRC YD7460-18. Ook de centrale heeft er zo één.

Terzijde

Mijn baan draaide op een relatief oude Windows 10 Dell PC Deze begon kuren te krijgen en ik was elke keer weer blij dat hij weer goed opstartte. Daarom ben ik gaan kijken of ik een redelijk goedkoop alternatief op de kop kon slaan. Windows 11 zou helemaal mooi zijn.
Uiteindelijk heb ik een HP ‘mini’ met Windows 11 gekocht, die echt klein is en de prijs is verrassend laag:





Probleemloos gekocht bij Daans Magazijn: www.daansmagazijn.nl. Hiermee kan ik weer jaren vooruit!

Irritant vond ik ook dat grote toetsenbord, dat ik eigenlijk nergens kwijt kon. Nu heb ik bij de Action een klein opvouwbaar Bluetooth keyboard gekocht voor slechts € 6,95!



Past probleemloos op de tafel en werkt prima:



Ook nog te melden

Hans brengt me steeds weer op nieuwe ideeën, om uit te proberen op mijn baan. Ook heeft hij video’s over het digitaliseren van analoge lok’s. Daar ben ik inmiddels ook mee begonnen. Echter moet ik wel mijn soldeer kunsten flink verbeteren. Als voorbeeld het digitaal maken van een Fleischmann NS 1215:

https://www.youtube.com/watch?v=zwQWUQ-IxwY&t=16s

Voor degenen, die nog een heel goede video serie over digitaliseren zoeken, dan verwijs ik naar de YouTube site van HD Springer:

www.youtube.com/@hdspringer2561

Deze Duitse ‘brompot’ is heel goed te volgen in wel 866 (!) video’s, ondanks zijn huisdieren, die regelmatig opduiken. Met name de ombouw van de ronde Fleischmann motoren legt hij goed uit. Vooral de vraag: vervangen of modificeren van het motorschild per uitvoering. Ook het vervangen van de verlichting door LED’s is zijn hobby. Overigens voornamelijk 2 rail gelijkstroom lok’s.



Tenslotte verwijs ik hier nog naar een video van PIJP LINES modelbouw uit Enschede over het ombouwen van de Roco NS 1000 naar digitaal. Ik had zelf deze lok door een misverstand analoog gekocht op Catawiki, maar kreeg extra korting en heb hem behouden. Inmiddels omgebouwd naar digitaal met behulp van deze video. Het bleek verrassend eenvoudig:

https://www.youtube.com/watch?v=fHMZYldKieg

Kortom: er valt nog zoveel te ontdekken in de digitale wereld!

Daarom is het interessant om te kijken wie verder het gat van Digikeijs willen induiken, naast YaMoRC. Bij mijn laatste bezoek aan Houten viel mij de stand op van ba-scalemodels.

https://bascalemodels.com/

Dit nieuwe bedrijf heeft recentelijk een aantal componenten op de markt gebracht, zoals:



Ik heb de schakeldecoder met 24 (!) aansluitingen besteld en ga hem binnenkort testen en wellicht daarover berichten. Instellingen gaat met software op de computer, via een usb verbinding.
Helaas moet de volgende batch uit China komen en ben benieuwd of de situatie rond Iran invloed gaat hebben op de uitlevering.

Evaluatie

Het is weer gelukt om alles zo te laten functioneren, als de bedoeling was. Alle software en hardware hebben probleemloos gefunctioneerd!

Ben best wel benieuwd of jullie mijn bijdrage(n) op prijs stellen en ook naar eventuele vragen. Tot nu toe was de respons minimaal (alleen Frits).

Vorig jaar heb ik een paar keer emotioneel gereageerd op enige kritische reacties op mijn ‘kleinzoon serie’. Ik beloof dat niet meer te gaan doen. Ik ben in Dronten echt tot rust gekomen. Vorig jaar was ik in een stressvolle situatie n.a.v. een vechtscheiding. Sorry dus helaas.

Tot een volgende keer!

Koos